Topraksız domates yetiştiriciliğinde bitkinin besin ihtiyacı fide döneminden yoğun hasada kadar değişir. Bu nedenle başarılı bir besleme programı yalnızca suya belirli miktarda gübre eklemekten ibaret değildir.
Plantponic domates besleme programında bitkinin gelişim dönemine göre A/B oranı, EC ve pH birlikte yönetilir. Çiçeklenme ve meyve dönemlerinde Plantponic B miktarı artırılarak fosfor ve potasyum katkısı yükseltilirken, Plantponic Calci yapraktan tamamlayıcı kalsiyum desteği olarak programa dahil edilir.
Hidroponik bitki beslemenin temel prensiplerini öğrenmek için Hidroponik Besin Rehberi sayfamızı, A+B sisteminin çalışma mantığını öğrenmek için ise Topraksız Tarım Besini Rehberi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Plantponic sisteminde domatesin bütün gelişim dönemlerinde aynı A+B oranı kullanılmaz. Bitki geliştikçe hem hedef EC hem de Plantponic A ile Plantponic B arasındaki oran değiştirilir.
| Dönem | Plantponic A | Plantponic B | Hedef EC |
|---|---|---|---|
| Fide – İlk 10–14 gün | 2 ml/L | 2 ml/L | 1200–1600 µS/cm |
| Vejetatif – 15–30 gün | 3 ml/L | 3 ml/L | 1600–2200 µS/cm |
| İlk çiçeklenme | 3 ml/L | 4 ml/L | 2000–2600 µS/cm |
| Meyve tutumu | 4 ml/L | 5 ml/L | 2200–2800 µS/cm |
| Yoğun hasat | 4 ml/L | 6 ml/L | 2400–3000 µS/cm |
Bu programda 3000 µS/cm maksimum EC sınırıdır.
Belirtilen ml/L değerleri kullanım referansıdır. Başlangıç suyunun EC değeri ve yetiştirme koşulları sonucu değiştirebileceği için besin çözeltisi mutlaka EC metre ile kontrol edilmelidir.
Domatesin kök bölgesinden temel beslenmesi Plantponic A+B ile sağlanır.
Plantponic A ve Plantponic B stok çözeltileri ayrı hazırlanır ve konsantre halde doğrudan birbirleriyle karıştırılmaz.
Besin deposuna Plantponic A eklenir, karıştırılır; ardından Plantponic B eklenerek tekrar karıştırılır. Sonrasında EC ölçülür ve bitkinin bulunduğu gelişim dönemine göre gerekli düzenleme yapılır.
Plantponic sisteminin önemli özelliklerinden biri, yalnızca toplam besin miktarının değil A/B oranının da bitkinin gelişim dönemine göre değiştirilebilmesidir.
Fide döneminde:
Plantponic A: 2 ml/L
Plantponic B: 2 ml/L
Hedef EC: 1200–1600 µS/cm
A ve B eşit miktarda kullanılır.
Bu dönemde amaç güçlü kök gelişimini desteklemek ve bitkinin kontrollü, kompakt şekilde büyümesini sağlamaktır.
Vejetatif dönemde:
Plantponic A: 3 ml/L
Plantponic B: 3 ml/L
Hedef EC: 1600–2200 µS/cm
A ve B dengeli kullanılmaya devam edilir.
Bu dönemde güçlü gövde, sağlıklı yaprak gelişimi ve dengeli bitki yapısının oluşturulması hedeflenir.
İlk çiçek salkımları açmaya başladığında besleme programı generatif gelişime göre değişmeye başlar.
Plantponic A: 3 ml/L
Plantponic B: 4 ml/L
Hedef EC: 2000–2600 µS/cm
Bu aşamada Plantponic B miktarı A'nın üzerine çıkarılır.
Plantponic B'nin fosfor ve potasyum ağırlıklı yapısı sayesinde B miktarının artırılmasıyla fosfor ve potasyum katkısı yükseltilir.
Amaç güçlü çiçeklenmeyi, salkım gelişimini ve çiçek tutumunu desteklemektir.
Meyveler yaklaşık ceviz büyüklüğüne geldiğinde:
Plantponic A: 4 ml/L
Plantponic B: 5 ml/L
Hedef EC: 2200–2800 µS/cm
Meyve gelişimiyle birlikte B miktarı A'ya göre yüksek tutulmaya devam edilir.
Bu dönemde bitkinin generatif gelişimi, meyve büyümesi ve meyve kalitesinin desteklenmesi hedeflenir.
Yoğun meyve ve hasat döneminde:
Plantponic A: 4 ml/L
Plantponic B: 6 ml/L
Hedef EC: 2400–3000 µS/cm
Bu aşama Plantponic domates programında B/A oranının en yüksek olduğu dönemdir.
Plantponic B miktarının artırılmasıyla özellikle potasyum katkısı yükseltilir. Amaç meyve iriliği, sertlik, renk, aroma ve kalite gelişimini desteklemektir.
EC değeri 3000 µS/cm üzerine çıkarılmamalıdır.
Plantponic A+B sisteminin önemli avantajlarından biri, bitkinin bütün gelişim dönemlerinde sabit A/B oranına bağlı kalmak zorunda olmamasıdır.
Fide ve vejetatif dönemde:
A = B
şeklinde dengeli bir program uygulanırken, çiçeklenmeyle beraber:
B > A
şeklinde generatif besleme programına geçilir.
Program:
Fide → A 2 / B 2
Vejetatif → A 3 / B 3
Çiçeklenme → A 3 / B 4
Meyve tutumu → A 4 / B 5
Yoğun hasat → A 4 / B 6
şeklinde ilerler.
Böylece çiçeklenme ve meyve dönemlerinde ayrı bir ana besin formülüne geçmek yerine Plantponic B oranı artırılarak fosfor ve potasyum katkısı yükseltilir.
Plantponic A+B kök bölgesinden ana beslemeyi oluştururken Plantponic Calci yapraktan tamamlayıcı uygulama olarak programa dahil edilir.
| Dönem | Plantponic Calci | Sıklık |
|---|---|---|
| Vejetatif dönem | 1 ml/L | Haftada 1 |
| Çiçeklenme dönemi | 1,5 ml/L | Haftada 1 |
| Meyve dönemi | 2 ml/L | Haftada 1 |
Plantponic Calci yapraktan uygulanır.
Yaprakların alt ve üst yüzeylerine temas edecek şekilde uygulama yapılması ve sabah erken veya akşamüstü saatlerinin tercih edilmesi önerilir. Sıcak öğle saatlerinde yaprak uygulaması yapılmamalıdır.
Kalsiyum; bitki gelişimi, hücre duvarı yapısı ve meyve kalitesi açısından önemli elementlerden biridir.
Ancak domateste görülen kalsiyum kaynaklı problemlerin çözümü yalnızca daha fazla kalsiyum vermek değildir.
Kalsiyumun bitki içerisindeki taşınımını sulama düzeni, EC, kök sağlığı, sıcaklık, nem ve transpirasyon gibi faktörler etkileyebilir.
Özellikle çiçek burnu çürüklüğü görüldüğünde yalnızca kalsiyum miktarı değil, kök bölgesi ve yetiştirme koşulları da birlikte değerlendirilmelidir.
Plantponic Calci bu program içerisinde tamamlayıcı yaprak desteği olarak kullanılmaktadır.
Plantponic domates besleme programında besin çözeltisinin pH değeri 5,8–6,2 aralığında yönetilir.
Önce Plantponic A+B kullanılarak bitkinin dönemine uygun hedef EC oluşturulur. Besin çözeltisi iyice karıştırıldıktan sonra pH ölçülür ve gerekiyorsa düzenleme yapılır.
Doğru uygulama sırası:
Su → Plantponic A+B → EC kontrolü → pH kontrolü
pH'ın besin alımı üzerindeki etkisini ve besin çözeltisinin pH değerinin nasıl yönetileceğini Topraksız Tarımda pH Rehberi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
Domatesin hedef EC değeri bitkinin gelişim dönemine göre değiştirilir.
Program fide döneminde 1200–1600 µS/cm seviyesinden başlar ve yoğun hasat döneminde maksimum 3000 µS/cm seviyesine kadar çıkabilir.
Ancak aynı miktarda Plantponic kullanılan iki farklı su kaynağında aynı EC değerinin oluşması beklenmemelidir.
Başlangıç suyunun EC değeri mutlaka dikkate alınmalıdır.
Bu nedenle temel uygulama:
Besini ekle → karıştır → EC'yi ölç → hedef değere göre ayarla
şeklindedir.
EC'nin ne olduğunu, neden yükselip düştüğünü ve nasıl ayarlanacağını Topraksız Tarımda EC Rehberi sayfamızdan ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.
Plantponic domates besleme programının temel mantığı bütün üretim boyunca aynı reçeteyi kullanmak değildir.
Bitkinin gelişim dönemine göre A/B oranı değiştirilir, hedef EC ayarlanır, pH kontrol edilir ve ihtiyaç duyulan dönemlerde Plantponic Calci ile yapraktan destek sağlanır.
Bu yaklaşım sayesinde fide döneminden yoğun hasada kadar besleme programı bitkinin gelişim dönemine göre yönetilebilir.
Plantponic A+B sisteminin genel çalışma prensipleriniTopraksız Tarım Besini Rehberi sayfamızdan, hidroponik bitki beslemenin temel prensiplerini ise Hidroponik Besin Rehberi sayfamızdan inceleyebilirsiniz.
Plantponic — Farklı bitki. Farklı dönem. Farklı oran. Doğru EC.
